Joomla!yı henüz yeni kullanmaya başlayanları ilk bekleyen karmaşa, bölüm, kategori ve menü ilişkisidir. Wordpress gibi daha basit yönetim alanlarına alışmış ya da hiç kullanmamış olanların Joomla! deneyimi oldukça sancılı geçecektir fakat doğru kaynaklardan gerektiği kadar bilgiyi almak bu süreci kısaltır.

Örneğin Wordpress yönetim panelinde oluşturacağınız bir sayfanın hemen site ön yüzünde aktif olması,
kategorilerin içini doldurdukça ortaya çıkan yan menüler ya da buna benzer pratik yöntemlerin hiçbiri Joomla!'da yok.

Tüm bunların aksine Joomla!, karmaşık gibi görünen fakat yüzlerce modülü bir arada dahi barındırmanıza olanak tanıyan, iç içe entegre edilmiş mükemmel bir yönetim alanına sahiptir. Matkuşka gibi evet :)

Bu makalenin devamında, Joomla! bölüm, kategori ve menü ilişkisinden bahsedeceğim.

 

1. Tanımlar

İçeriklerinizi belli bir düzen içerisinde tutmanız hayati önem taşır. Siteniz büyüdükçe bulunması zorlaşan makaleleriniz için "bölüm ve kategori" ilişkisini doğru oluşturmanız gerekiyor.

Bölüm, içinde kategorileri barındırır. Her kategori grubu da bir bölüme bağlanır. Bir kategori bir bölümle ilişkilendirilebilirken, bir kategori iki bölüme bağlanamaz ve bir kategorinin tekrar alt kategorisini oluşturamazsınız. Aşağıdaki grafiği inceleyin.

Neler yapabiliyorum?

• Bir bölüme dilediğiniz kadar kategori açabilir ve bağlayabilirsiniz.
• Bir kategoriyi bir bölümle ilişkilendirebilirsiniz.

Neler yapamıyorum?

• Bir kategoriyi birden fazla bölüme bağlayamazsınız.
• Bir kategorinin alt kategorisi / kategorileri olamaz.

Bölüm ve kategori ilişkisi aslında bu kadar basit. Şimdi bir kurucu gözüyle bakalım ve önümüze gelebilecek işlere Joomla!'nın nasıl reaksiyon gösterebileceğini inceleyelim.

 

 

Örnek: Kurumsal mini siteler için

Birkaç makaleden oluşan kurumsal ya da ürün tanıtım sitesi yapıyorsanız,
yani içerik olarak ekleyebilecekleriniz sınırlıysa ve bu sayı, "içerik yönetimi"ne girdiğinizde sizi rahatsız etmiyorsa,
tüm bunların üstüne, "bir menü altında, birden fazla makale" yayınlamıyorsanız, "bölüm ve kategori" oluşturmanıza gerek yok.

Kısaca, "hakkımızda, faaliyet alanlarımız, referanslar ve iletişim" gibi menülerden oluşan bir siteyi Joomla! ile yapmaya karar vermişseniz, bu menüler için bölüm ve kategori oluşturmanıza gerek yok. "Kategorilenmemiş" bölümüne bu içerikleri yaratarak menüleştirebiliriz.

Yukarıdaki görselleri özetleyelim:

• Site > Yönetim merkezi > Yeni içerik ekle
• Bu alandan içeriğinizi oluşturun ve "bölüm + kategori" karşılıklarını "kategorilenmemiş" olarak belirleyin.
• Kaydedin.
• Menü > Ana menü (main menu) alanına geçiş yapın*
• Yeni > İçerik > Tek içerik görünümü sayfasına erişin.
• İçeriğinizi seçin, menü adını belirleyin ve kaydedin.

*Makaleyi nerede menüleştirmek istiyorsanız o menü grubuna tıklayın. Main menu alanı "varsayılan" olduğu için anlatımı bu alan üzerinden yapıyorum.

Örnek: Detaylı güncel siteler için

Bir menü altında sürekli farklı makaleler paylaşacaksanız ve menü güncel kalacaksa, "kategorilenmemiş" alanı isteklerinizi karşılamayacaktır. Bu noktada devreye "bölüm - kategori ilişkisi" girer.

O menü için bir bölüm oluşturun, bölümü kategori / kategorilerle ilişkilendirin ve bunu bir menüye bağlayın. Önce görsel olarak anlatalım:

Mantığı anladık mı? Bölümü oluştururken bize hangi kategorileri ilişkilendirelim diye sormuyor! Tam aksine, bölümü bağımsız bir şekilde yaratıyoruz ama kategoriyi oluştururken bize "hangi bölüme bağlı çalışacağını" soruyor.

Yukarıda biz şunu yaptık: Örnek bölümün kategorisi isimli kategoriyi, Örnek bölüm ile ilişkilendirdik. Bu hamleyi tekrarlayarak, "örnek bölüm"e istediğimiz kadar kategori bağlayabiliriz.

Başından beri anlattığımı somut bir örnekle açıklayayım: Şu an bu makeleyi okuduğunuz portfolio.kaanozer.com adresli sitemin bir menüsünü açıyorum:

• Makaleler
  • inceleme
  • özel dersler
  • kategorize edilmemiş

Makaleler= Bölüm
İnceleme= Kategori
Özel dersler=Kategori
Kategorize edilmemiş=Kategori

Bir örnek daha:

• reklam
  • reklam koşulları
  • reklam makaleleri

Reklam: Kategorilenmemiş makale
Reklam koşulları: Yönlendirilmiş url
Reklam makaleleri: reklam adındaki bir bölümün "reklam" adındaki kategorisi

Neden?

• Çünkü reklam koşulları 1 makale. Tek içerik için kategori oluşturmama gerek yoktu.
• Reklam koşulları, reklam menüsünün eriştiği sayfa ile aynı. Makaleyi kopyalamak anlamsız olurdu. Bu yüzden reklam menüsüne yönlendirdim.
• Reklam makaleleri: İçinde birden fazla makale barınacağı için "reklam" adında bir kategori oluşturmam gerekiyordu. Ama bir dakika! Reklam kategorisini bağlayabileceğim bir bölümüm yok? Bu yüzden reklam adında bir bölüm oluşturdum ve içine reklam adında bir kategori yaratarak birbiriyle ilişkilendirdim.

 

Oluşturulan kategorileri menüye bağlamak:

Yukarıda anlattığım ölçüde bölümlerinizi ve kategorilerinizi oluşturduğunuzu kabul ederek bu adıma geçiyorum. Arka planda bölümleriniz var, bölümlerinizin kategorileri de var, bu kategorilerin içerikleri de hazır ama sitenizin ön yüzünde görünmüyor? Buraya kadar her şeyi doğru yaptığınıza emin olun. Görünmemesinin sebebi şu: Joomla!, makalelerinizi nasıl göstereceğine karar veremiyor.

Nasıl?
İşte Joomla! enerjisini buradan alıyor haberiniz yok. Oluşturduğunuz makaleleri arzu ettiğiniz şekilde gösterebilirsiniz. Dilerseniz blog görünümünde, dilerseniz liste halinde. Tüm bunların dışında, oluşturduğunuz bölümün kategorilerini de ağaç şeklinde sunabilir, ziyaretçilerin bu adımları tek tek geçmesine olanak sağlayabilirsiniz. Her menünün onlarca ince özelliklerini tek tek belirleyebilir, her birini özelleştirebilirsiniz.

Şimdi yapmanız gereken, menü > main menu alanına girip, menülerinizi teker teker oluşturmak. Şimdi bu içerik bağlantılarının ne işe yaradığını inceleyelim:

 

• Arşivlenmiş İçerik Listesi: Bu seçenek ile, daha önce arşivlediğiniz makaleleri menüleştirerek ziyaretçilerinize sunar.
• Tek İçerik Görünümü: Biraz üstte açıkladım.
• Kategori Blogu Görünümü: Makalelerinizi tümden yayınlar, blog gibi! (bkz. http://portfolio.kaanozer.com/makaleler/inceleme.html)
• Kategori Listesi Görünümü: Makalelerinizi liste halinde yayınlar. (bkz. http://portfolio.kaanozer.com/invision-power-board-3/ipb3-ipuclari.html)
• Ön Sayfa Blog Görünümü: Anasayfanızı mı sildiniz yanlışlıkla? Ön sayfa blog görünümünü deneyin.
• Bölüm Blogu Görünümü: Birden fazla kategorisi olan bölümü menüleştirir ve kategorilere ayırmadan iç içe gösterim yapar.
• Bölüm Görünümü: Ziyaretçiler menüye giriş yaptıklarında "seçtiğiniz bölümün kategorileriyle karşılaşır".

Buradan size uygun olan gösterim şeklini seçin, (genelde "içerik ve kategori" ayrıntıları kullanılır)
bu seçime göre hangi kategorinizin o menüde görünmesi gerektiğine karar verin, başlığını girin, ana öğe sıralamasını belirleyin ve kaydedin.

Örneğin, "abc isimli menü başlığı olan bir kategori blog düzenini oluştururken "kategori" seçimini "abc" olarak belirlemeliyim. Böyle yapmazsam, spor menüsünde magazin haberi okutabilirim. Ne kötü!

Menüleri bu fikirle iç içe ya da genel olarak yayınlayabilirsiniz.
Takıldığınız noktalarda sormaktan çekinmeyin, buradayım.